Χρήση θυμόλης για την αντιμετώπιση της Varroa destructor

Η θυμόλη αποτελεί φυσική ουσία φυτικής προέλευσης (μονοτερπενική φαινόλη) που προέρχεται κυρίως από αιθέρια έλαια φυτών του γένους Thymus. Στη μελισσοκομία χρησιμοποιείται ευρέως ως δραστική ουσία για την καταπολέμηση του ακάρεος Varroa destructor, καθώς παρουσιάζει σημαντική ακαρεοκτόνο δράση και χαμηλό κίνδυνο ανάπτυξης ανθεκτικότητας.

Σήμερα κυκλοφορούν διάφορα εγκεκριμένα εμπορικά σκευάσματα που βασίζονται στη θυμόλη, όπως:

• Apiguard
• Thymovar
• Api Life Var

Τα σκευάσματα αυτά χρησιμοποιούνται κυρίως μετά τον τρύγο, όταν η θερμοκρασία και οι συνθήκες της κυψέλης επιτρέπουν τη σωστή εξάτμιση της δραστικής ουσίας.

Σχήμα 1. Τρόποι εφαρμογής  θυμόλης για την αντιμετώπιση του βαρρόα.

Χρήση θυμόλης
        │
 ├── Εμπορικά σκευάσματα
 │      ├ Apiguard
 │      ├ Thymovar
 │      └ Api Life Var
 │
 └── Εναλλακτικές εφαρμογές
        ├ επίπαση
        ├ διάλυμα
        ├ ενστάλαξη
        └ νεφελοποίηση

Α. Εφαρμογή κρυσταλλικής θυμόλης με επίπαση

Στη μέθοδο αυτή η θυμόλη αναμιγνύεται με άχνη ζάχαρη ώστε να επιτευχθεί καλύτερη κατανομή της ουσίας μέσα στην κυψέλη.

Παρασκευή μίγματος

• 3 gr θυμόλης
• 100 gr άχνης ζάχαρης (διάλυμα 3%)

Δοσολογία

• 3–5 gr μίγματος ανά πλαίσιο

Η εφαρμογή πραγματοποιείται με ελαφρά επίπαση πάνω στα πλαίσια. Η μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί ακόμη και κατά τους θερινούς μήνες, εφόσον τηρούνται οι σωστές δοσολογίες.

Β. Εφαρμογή με διάλυμα κρυσταλλικής θυμόλης

Η μέθοδος αυτή βασίζεται στην τοποθέτηση θυμόλης σε απορροφητικό υλικό μέσα στην κυψέλη.

Παρασκευή διαλύματος

• 15 gr θυμόλης
• 15 ml οινοπνεύματος

Εφαρμογή

Σε μελίσσι δέκα πλαισίων τοποθετούνται:

• περίπου 6 ml διαλύματος
• σε σπογγοπετσέτα διαστάσεων 10 × 10 cm
• ανάμεσα στα κενά των πλαισίων

Η εφαρμογή επαναλαμβάνεται μετά από 12 ημέρες.

📌 Η θερμοκρασία περιβάλλοντος δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 25°C, διότι αυξάνεται η εξάτμιση της θυμόλης και μπορεί να προκληθεί αναστάτωση στο μελίσσι.

Γ. Εφαρμογή με ενστάλαξη

Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιεί συνδυασμό θυμόλης και οξαλικού οξέος.

Παρασκευή διαλύματος

• 5 gr οξαλικού οξέος
• 1,2 g θυμόλης
• 1 λίτρο νερό

Δοσολογία

• περίπου 15 ml διαλύματος ανά πλαίσιο
• εφαρμογή ανάμεσα στα πλαίσια

Η θεραπεία πραγματοποιείται σε δύο επαναλήψεις με διάστημα περίπου 12 ημερών.

Δ. Εφαρμογή με νεφελοποιητή

Η μέθοδος αυτή βασίζεται στη δημιουργία νέφους θυμόλης μέσα στην κυψέλη.

Παρασκευή διαλύματος

• 5,5 gr θυμόλης
• 1 λίτρο παραφινέλαιο

Το διάλυμα εφαρμόζεται με ειδικό νεφελοποιητή.

Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι η μέθοδος αυτή μπορεί να προκαλέσει:

• έντονη αναστάτωση στο μελίσσι
• πιθανές απώλειες βασιλισσών
• προσωρινή μείωση δραστηριότητας των μελισσών

Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιείται με προσοχή και κυρίως σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Πίνακας 1. Μέθοδοι εφαρμογής θυμόλης για την αντιμετώπιση του βαρρόα

Σημαντικές επιστημονικές παρατηρήσεις

• Η θυμόλη δρα μέσω εξάτμισης μέσα στην κυψέλη.
• Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος.
• Θερμοκρασίες >30 °C μπορεί να προκαλέσουν αναστάτωση στις μέλισσες.
• Η εφαρμογή γίνεται κυρίως μετά από τρύγο ώστε να αποφεύγονται υπολείμματα στο μέλι.

Εικ.1. Σχέση θερμοκρασίας και αποτελεσματικότητας της θυμόλης

© LEONIDAS CHARISTOS

Tools and Supplies

• Κρυσταλλική θυμόλη
• Αλκοόλη
• Τανίες
• Μάσκα
• Σύριγγα 10 ml
• Ζυγαριά ακριβείας
• Ζάχαρη άχνη
• Νεφελοποιητής

Warning

Η θερμοκρασία περιβάλλοντος πρέπει να είναι >12° C και κατά προτίμηση >15° C.<br /> Αποφυγή επαφής με δέρμα, μάτια, κατάποση, εισπνοή.<br /> Χρήση προστατευτικών γαντιών για οξέα, γυαλιά, ειδική μάσκα.<br /> Όχι κηρόπανο κατά την εφαρμογή της θεραπείας.<br /> Σε συνθήκες υψηλών ημερήσιων θερμοκρασιών οι μέλισσες βγαίνουν εκτός κυψέλης σχηματίζοντας μελισσοκομικό γένι στα εξωτερικά της τοιχώματα και λεηλατούν τον γόνο.<br /> <br />