Wykrywanie typowych objawów EFB i analiza laboratoryjna

Zgnilec europejski (EFB) jest wywoływany przez bakterie z gatunku Mellisococcus plutonius. W rodzinach pszczelich zaatakowanych przez M. plutonius często rozwijają się inne bakterie, np. Paenibacillus alvei. Podejrzenie występowania zgnilca europejskiego może pojawić się w trakcie prowadzenia przeglądów (objawy wizualne i węchowe). W celu potwierdzenia występowania EFB można użyć gotowych kitów w terenie lub dostarczyć próbki do analiz molekularnych w laboratorium (umożliwiają również wykrywanie EFB w rodzinach bezobjawowych).

Zwróć uwagę na zapach podczas otwierania ula – zwykle w podejrzanych przypadkach klinicznej postaci EFB występuje zapach kwaśny lub zapach gnijącego mięsa.

Wizualna (i węchowa) inspekcja plastrów czerwiu podczas pracy w rodzinie obejmuje: poszukiwanie łatwo usuwalnych z komórek łusek oraz żółtych i zniekształconych larw w celu zdiagnozowania podejrzenia ogniska EFB, ale także zmian w czerwiu zasklepionym i zapachu gnijącego mięsa; w przypadku takich objawów- wysłanie próbek do badania.

© Jacek Jachuła

Próbki stanowi osyp z dennicy/dorosłe pszczoły karmicielki/zapasy miodu w plastrach wysyłany z bezobjawowych rodzin do badań laboratoryjnych w zimie lub, w przypadku ogniska, w celu wykrycia obecności M. plutonius (metodą PCR lub izolacji drobnoustrojów).

Można zastosować zestaw Vita Europe EFB w terenie w celu potwierdzenia klinicznego ogniska EFB w ulach z objawami.

Zwiększ liczbę przeglądów w rodzinach bez objawów klinicznych w przypadku dodatniego wyniku badania laboratoryjnego na obecność M. plutonius lub w przypadkach z klinicznymi objawami choroby w innych ulach tej samej pasieki.

Do poczytania:

Chów i hodowla pszczół (2024), Praca zbiorowa pod redakcją naukową Jerzego Wilde PWRiL 2024, ISBN: 978-83-09-01180-4

Kostecki R., Tomaszewska B. (1987) – Choroby i szkodniki pszczół. PWRiL Warszawa 1987, ISBN 83-09-01149-0

Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2020). Good beekeeping practices: Practical manual on how to identify and control the main diseases of the honeybee (Apis mellifera) (TECA – Technologies and practices for small agricultural producers, No. 1). FAO.

Ribarits, A., Riegler, B., Köglberger, H., Derakhshifar, I., & Moosbeckhofer, R. (2020). 3. European Foulbrood (EFB). Guidel. Sustain. Manag. Honey Bee Dis. Eur, 24, 22-26.