Identyfikacja objawów klinicznych nosemozy

Rodzina pszczela funkcjonuje do pewnego momentu bez widocznych objawów dla właściciela, ponieważ matka przez intensywne czerwienie kompensuje ubytek pszczół w okresie lata i rodziny wyglądają na zdrowe, a zwiększona ilość czerwiu, w takich rodzinach, nie wskazuje na toczący się proces chorobowy. Jeżeli rodzina osiągnie granice możliwości kompensacji skutków zakażenia, następuje gwałtowna zapaść i pojawiają się oznaki możliwe do zaobserwowania przez pszczelarza.

Obserwuje się wtedy objawy bardzo szybkiego wypszczelania się rodzin pszczelich (depopulacja). W naszych warunkach klimatycznych dotyczy to głównie okresu jesiennego, kiedy niejednokrotnie w ulu pozostaje tylko garstka pszczół z matką. Jeżeli rodzina była dostatecznie silna, to zginie dopiero wiosną następnego roku, po rozpoczęciu aktywności lotnej.

© Małgorzata Bieńkowska

Do poczytania:

Chów i hodowla pszczół (2024), Praca zbiorowa pod redakcją naukową Jerzego Wilde PWRiL 2024, ISBN: 978-83-09-01180-4

Formato, G., Rivera-Gomis, J., Bubnic, J., Martín-Hernández, R., Milito, M., Croppi, S., & Higes, M. (2022). Nosemosis prevention and control. Applied Sciences, 12(2), 783.

Rodríguez-García, C., Higes, M., & Martín-Hernández, R. (2022). Sporicidal evaluation of different substances against Nosema ceranae for surface disinfection. Journal of Apicultural Research, 61(3), 329-337.

Zanet, S., Battisti, E., Alciati, R., Trisciuoglio, A., Cauda, C., & Ferroglio, E. (2019). Nosema ceranae contamination in bee keeping material: the use of ozone as disinfection method. Journal of Apicultural Research, 58(1), 62-66.   

Szabó, I., Sučik, M., Morochovičová, J., & Sabová, L. (2025). An Overview of the Most Commonly Used Methods for the Detection of Nosema spp. in Honeybees. Microorganisms, 13(11), 2501.       

Martín‐Hernández, R., Bartolomé, C., Chejanovsky, N., Le Conte, Y., Dalmon, A., Dussaubat, C., … & Higes, M. (2018). Nosema ceranae in Apis mellifera: a 12 years postdetection perspective. Environmental microbiology, 20(4), 1302-1329.  

Galajda, R., Valenčáková, A., Sučik, M., & Kandráčová, P. (2021). Nosema disease of European honey bees. Journal of Fungi, 7(9), 714