Dobrostan pszczoły miodnej

Właściwy poziom dobrostanu to stan zdrowia i prawidłowy rozwój rodzin pszczelich, dobra płodność matki, duża liczebność robotnic przed pożytkiem i wysoka produkcyjność. Jednym z poważniejszych czynników zagrażających dobrostanowi pszczół są zmiany klimatyczne gdyż:

– sprzyjają intensywniejszemu rozwojowi szkodników i pasożytów roślin dziko rosnących i uprawnych, co prowadzi do większej chemizacji terenów rolniczych, w tym także będących pożytkami pszczelimi i zmusza do ochrony przed działaniem pestycydów mogących doprowadzić do zatruć pszczół;

– są przyczyną migracji szkodników i pasożytów pszczół na tereny, na których nigdy nie występowały endemicznie. Pszczoła miodna w zderzeniu z nowymi szkodnikami czy pasożytami, bez pomocy człowieka, jest na przegranej pozycji, gdyż ewolucyjnie nie przystosowała się do walki z nimi w swoim środowisku (Varroa destructor i towarzyszące jej wirusy, Nosema ceranae, Aethina tumida (mały żuk ulowy), Vespa velutina (szerszeń azjatycki) itp.;

– prowadzą do pustynnienia terenów w wyniku wzrostu temperatury i wysychania źródeł wody w ekosystemach.

Na dobrostan pszczół duży wpływ mają wspólne działania pszczelarzy i rolników, którzy dążą do tego aby wokół pól od wczesnej wiosny do późnej jesieni kwitły rośliny stanowiące pożytek dla zapylaczy. Oprócz upraw głównych, powinny tam rosnąć kwitnące krzewy, drzewa, rośliny zielne oraz uprawy poplonowe, które zasilą pokarmowo i wzmocnią populację zapylaczy, w tym także pszczołę miodną i pozwolą na utrzymanie różnorodności roślin również w otoczeniu wielkohektarowych monokultur, które kwitną przez krótki czas.

© Małgorzata Bieńkowska

© Małgorzata Bieńkowska

Niezwykle istotne jest też prawidłowo prowadzona gospodarka pasieczna w rodzinach pszczelich  wpływająca na ich dobry rozwój, zdrowotność itp.

© Małgorzata Bieńkowska

Do poczytania:

Chów i hodowla pszczół (2024), Praca zbiorowa pod redakcją naukową Jerzego Wilde PWRiL 2024, ISBN: 978-83-09-01180-4

Kostecki R., Tomaszewska B. (1987) – Choroby i szkodniki pszczół. PWRiL Warszawa 1987, ISBN 83-09-01149-0

Formato, G., Giannottu, E., Lorenzi, V., Roncoroni, C., Pietropaoli, M., Pedrelli, C., … & Palomba, S. (2024). Definition and identification of honey bee welfare practices within the five domains framework for sustainable beekeeping. Applied Sciences, 14(24), 11902. 

Bava, R., Formato, G., Liguori, G., & Castagna, F. (2025). Honeybee Sentience: Scientific Evidence and Implications for EU Animal Welfare Policy. Veterinary Sciences, 12(7), 661.   

Mortellaro, C., Giannottu, E., Pedrelli, C., Lorenzi, V., Pietropaoli, M., Manara, V., … & Formato, G. (2025). Categorisation of the One Welfare Practices in Beekeeping. Animals, 15(15), 2236.      

Formato, G., Giannottu, E., Roncoroni, C., Lorenzi, V., & Brajon, G. (2024). Apis mellifera welfare: definition and future directions. Frontiers in Animal Science, 5, 1486587.