Stosowanie węzy pszczelej

Węza pszczela odgrywa istotną rolę w ulu, zarówno z ekologicznego, jak i praktycznego punktu widzenia. Powinna być wykonana z czystego sterylizowanego wosku pszczelego bez zanieczyszczeń chemicznych, bo jest to podstawą prawidłowego i zdrowego chowu pszczół miodnych. Węza to wykonany z wosku specjalny szablon , który umieszcza się wewnątrz ula. Dzięki niemu pszczoły szybciej budują plastry równe i stabilne. Gdy rodzina pszczela jest w fazie intensywnego rozwoju, do budowania plastrów wykorzystywane są ramki z wtopioną węzą lub tak zwane ramki pracy. Pszczołom pomaga to także w budowaniu komórek trutowych i wychowywaniu trutni. Węzę wtapia się w specjalną drucianą ramkę, dzięki czemu plastry są wytrzymałe, stabilne i mają jednorodny kształt. Wymiary węzy mogą być różne w zależności od rodzaju uli, jakie są stosowane w danej pasiece.

Do wykonywania węzy należy używać wyłącznie wosku pszczelego I klasy. Ma to znaczenie dla jakości i trwałości produktu, a także szybkości odbudowy plastrów przez pszczoły oraz zdrowia larw. Barwa węzy powinna być jednolita bez plam i przebarwień w odcieniach od jasnożółtej do ciemnożółtej.

© Małgorzata Bieńkowska

Węzę należy przechowywać w temperaturze od 2 do 25°C, w pomieszczeniach suchych wolnych od obcych zapachów. Zaleca się, by okres przechowywania węzy pszczelej nie był dłuższy niż 2 lata. Węzę trzeba chronić przed wilgocią, szkodnikami oraz promieniami słonecznymi. Wtapianie węzy do ramek powinno odbywać się w temperaturze 20-25°C. W takich warunkach pojedyncze arkusze są na tyle elastyczne, że można nimi swobodnie i bez uszkodzeń manewrować.  

Głównym celem stosowania węzy jest ułatwienie pszczołom pracy przy budowie plastrów. Wzory heksagonalne na węzie służą jako przewodnik dla pszczół, które następnie rozbudowują te komórki, tworząc pełnowymiarowe plastry. Regularna wymiana starych plastrów na węzę, zapobiega gromadzeniu się patogenów i zarodników chorobotwórczych w starych plastrach, co chroni pszczoły przed chorobami, m. in. takimi jak zgnilec.

Podsumowując, węza pszczela jest nie tylko praktycznym narzędziem w pszczelarstwie, ale również ważnym elementem wspierającym zdrowie pszczół. Jej stosowanie przyczynia się do bardziej zrównoważonego i świadomego podejścia do pszczelarstwa.

Do poczytania:

Chów i hodowla pszczół (2024), Praca zbiorowa pod redakcją naukową Jerzego Wilde PWRiL 2024, ISBN: 978-83-09-01180-4

Jerzy Marcinkowski (1997) – Jak prawidłowo prowadzić pasiekę. Sądecki Bartnik, ISBN 83-907013-1-6

Kostecki R., Tomaszewska B. (1987) – Choroby i szkodniki pszczół. PWRiL Warszawa 1987, ISBN 83-09-01149-0

Svečnjak, L., Chesson, L. A., Gallina, A., Maia, M., Martinello, M., Mutinelli, F., … & Waters, T. A. (2019). Standard methods for Apis mellifera beeswax research. Journal of Apicultural Research, 58(2), 1-108.  

Strachecka, A., Chęć, M., Olszewski, K., Staniszewska, P., Dziechciarz, P., & Gagoś, M. (2024). How does adulteration of wax foundation affect phenoloxidase and lysozyme activities as selected parameters of immunity in Apis mellifera?. Journal of Veterinary Research, 68(3), 395.    

Chęć, M., Olszewski, K., Dziechciarz, P., Skowronek, P., Pietrow, M., Borsuk, G., … & Gagoś, M. (2021). Effect of stearin and paraffin adulteration of beeswax on brood survival. Apidologie, 52(2), 432-446.    

Berry JA, Delaplane KS. Effects of comb age on honey bee colony growth and brood survivorship. J Apic Res. 2001;40(1):3-8.

Fries I. Contribution to the study of Nosema disease (Nosema apis Z.) in honey bee (Apis mellifera L.) colonies: wax renewal and nosema disease in honey bee colonies. Apidologie. 1988;19(4):343-354.

Piccirillo GA, De Jong D. Old honey bee brood combs are more infested by the mite Varroa destructor than are new brood combs. Apidologie. 2004;35(4):359-364.